Innowacyjne rozwi\u0105zania technologiczne umo\u017cliwiaj\u0105 \u015bwiadczenie us\u0142ug opieki zdrowotnej na wy\u017cszym poziomie wi\u0119kszej grupie pacjent\u00f3w. Dowiod\u0142y one swojej przydatno\u015bci w wielu badaniach, a najlepszym testem by\u0142a dla nich pandemia COVID-19, podczas kt\u00f3rej umo\u017cliwi\u0142y zachowania ci\u0105g\u0142o\u015bci dzia\u0142ania sytemu ochrony zdrowia. Przyk\u0142adem takiej technologii s\u0105 nowoczesne systemy do zdalnego monitorowania pacjent\u00f3w z niewydolno\u015bci\u0105 serca wyposa\u017conych w implanty: stymulatory i kardiowertery-defibrylatory \u2013 przekonuj\u0105 autorzy dokumentu \u201eWykorzystanie telemonitoringu urz\u0105dze\u0144 wszczepialnych w celu poprawy opieki nad pacjentami kardiologicznymi\u201d.<\/p>\n\n\n\n
\u2013 Przygotowany przez Fundacj\u0119 wraz z ekspertami raport ma na celu nie tylko promocj\u0119 wykorzystania rozwi\u0105za\u0144 telemedycznych w kardiologii, ale r\u00f3wnie\u017c stanowi kompleksowe om\u00f3wienie problematyki wprowadzenia telemonitoringu urz\u0105dze\u0144 wszczepialnych do koszyka \u015bwiadcze\u0144 gwarantowanych w Polsce oraz propozycj\u0119 rozwi\u0105zania przedmiotowej kwestii \u2013 m\u00f3wi Info e-Zdrowie Jan Pachocki, prezes Fundacji Telemedyczna Grupa Robocza. \u2013 Okres pandemii wskaza\u0142 na istotn\u0105 potrzeb\u0119 wdra\u017cania nowych rozwi\u0105za\u0144 w systemie opieki zdrowotnej, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 zdalny kontakt z pacjentem i monitorowanie jego stanu zdrowia na odleg\u0142o\u015b\u0107. Obecnie niewiele rozwi\u0105za\u0144 telemedycznych jest finansowanych ze \u015brodk\u00f3w publicznych, a nasza Fundacja stara si\u0119 swoimi dzia\u0142aniami zmieni\u0107 ten stan rzeczy. Innowacyjne technologie w naszej ocenie stanowi\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 efektywnego systemu opieki zdrowotnej oraz spos\u00f3b na zapewnienie wysokojako\u015bciowych \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych dla chorych.<\/p>\n\n\n\n
Eksperci wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Fundacj\u0105 Telemedyczna Grupa Robocza opisuj\u0105 automatyczne systemy do kardiowersji lub defibrylacji (ICD), uk\u0142ady resynchronizuj\u0105ce serce z funkcj\u0105 defibrylacji (CRT-D) oraz rejestratory arytmii (ILR) pozwalaj\u0105ce przesy\u0142a\u0107 informacje o ich dzia\u0142aniu i stanie zdrowia pacjenta za po\u015brednictwem sieci telekomunikacyjnych. Wszczepialny kardiowerter-defibrylator to urz\u0105dzenie, kt\u00f3re rozpoznaje gro\u017ane dla \u017cycia zaburzenia rytmu i przerywa je za pomoc\u0105 impulsu elektrycznego przywracaj\u0105c normaln\u0105 prac\u0119 serca. W podobny spos\u00f3b nadzorowa\u0107 mo\u017cna prac\u0119 stymulator\u00f3w resynchronizuj\u0105cych poprawiaj\u0105cych nieprawid\u0142ow\u0105 kurczliwo\u015b\u0107 mi\u0119\u015bnia serca.<\/p>\n\n\n\n
Urz\u0105dzenia te wymagaj\u0105 okresowej kontroli, co kilka-kilkana\u015bcie miesi\u0119cy, a tak\u017ce sprawdzenia stanu pacjenta podczas wizyty stacjonarnej. Telemonitoring umo\u017cliwia zdalne \u015bledzenie pracy aparat\u00f3w i zdrowia pacjenta, co oznacza, \u017ce mo\u017cliwa jest r\u00f3wnie\u017c zmiana dawki lek\u00f3w podczas teleporady. Najnowsza generacja takich urz\u0105dze\u0144 nie wymaga nawet wykorzystywania specjalnych transmiter\u00f3w, a korzysta z doskonale znanej komunikacji Bluetooth do \u0142\u0105czenia si\u0119 ze smartfonem pacjenta. Dane ze smartfona trafiaj\u0105 na serwer producenta urz\u0105dze\u0144, a stamt\u0105d do lekarza prowadz\u0105cego. Oznacza to, \u017ce urz\u0105dzenia takie pozwalaj\u0105 monitorowa\u0107 stan pacjenta z praktycznie dowolnego miejsca na \u015bwiecie w czasie rzeczywistym.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce \u017cyje prawie 500 tys. os\u00f3b z r\u00f3\u017cnymi implantowanymi urz\u0105dzeniami kardiologicznymi. Co roku wszczepia si\u0119 ok. 40 tys. nowych takich aparat\u00f3w. \u201eU niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w s\u0105 ju\u017c wszczepione aparaty gotowe do \u0142\u0105czenia si\u0119 z nadajnikiem, k\u0142opot polega na tym, \u017ce nie jest on refundowany, dlatego na og\u00f3\u0142 nie jest wci\u0105\u017c mo\u017cliwe u\u017cycie telemonitoringu\u201d \u2013 wyja\u015bnia\u0142 prof. Marcin Grabowski z I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego podczas specjalnej konferencji w ubieg\u0142ym roku.<\/a> \u201eW naszym o\u015brodku mamy oko\u0142o 600 pacjent\u00f3w obj\u0119tych telemonitoringiem\u201d \u2013 doda\u0142.<\/p>\n\n\n\n W 2020 roku w Klinice Kardiologii Centralnego Szpitala Klinicznego w Warszawie wszczepiono pierwsz<\/a>y<\/a> w Polsce kardiowerter-defibrylator, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy si\u0119 ze smartfonem pacjenta wykorzystuj\u0105c Bluetooth<\/a>. Zabieg implantacji nowoczesnego kardiowertera-defibrylatora przeprowadzili m.in. prof. Marcin Grabowski, dr med. Marcin Michalak \u2013 obaj wyst\u0119puj\u0105cy jako wsp\u00f3\u0142autorzy i eksperci raportu TGR.<\/p>\n\n\n\n Autorzy dokumentu przywo\u0142uj\u0105 dane o problemie niewydolno\u015bci serca w Polsce. Dotyczy on ok. 1,4 mln os\u00f3b. Liczba ta utrzymuje si\u0119 na podobnym poziomie od 2014 r., co pokazuje skal\u0119 analizowanego zjawiska \u2013 podkre\u015blaj\u0105 eksperci.<\/p>\n\n\n\n Szacuj\u0105 oni, \u017ce koszty leczenia niewydolno\u015bci serca ponoszone przez NFZ w latach 2014-2015 wynosi\u0142y od 760 do 900 mln z\u0142, natomiast straty dla gospodarki wynikaj\u0105ce z niewydolno\u015bci serca kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 na poziomie od 3,6 do 3,9 mld z\u0142. W ci\u0105gu pi\u0119ciu lat wzrost wydatk\u00f3w przekroczy\u0142 100 proc. i w 2019 roku suma nak\u0142ad\u00f3w na leczenie niewydolno\u015bci serca przekroczy\u0142a 1,6 mld z\u0142, z czego 95 proc. to koszty zwi\u0105zane z hospitalizacj\u0105. Co czwarty pacjent z ostr\u0105 niewydolno\u015bci\u0105 serca jest ponownie hospitalizowany w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy od opuszczenia szpitala. Odsetek \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w wymagaj\u0105cych ponownej hospitalizacji wzrasta odpowiednio do 50 proc. po 6 miesi\u0105cach od wypisu ze szpitala oraz 70 proc. po roku \u2013 podkre\u015blaj\u0105 specjali\u015bci w raporcie.<\/p>\n\n\n\n Jak podkre\u015blaj\u0105 polscy eksperci w tej dziedzinie, dost\u0119pne s\u0105 ju\u017c nowoczesne rozwi\u0105zania telemedyczne pozwalaj\u0105ce przewidzie\u0107 wyst\u0105pienie ci\u0119\u017ckiej niewydolno\u015bci serca nawet z miesi\u0119cznym wyprzedzeniem. Sta\u0142e monitorowanie stanu zdrowia pacjenta umo\u017cliwia r\u00f3wnie\u017c podj\u0119cie szybszego i skuteczniejszego dzia\u0142ania w reakcji na zagro\u017cenie \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Z drugiej strony, wykorzystanie urz\u0105dze\u0144 ze zdalnym monitorowaniem pozwoli ograniczy\u0107 niepotrzebne wizyty pacjent\u00f3w w szpitalach, zmniejszaj\u0105c obci\u0105\u017cenie personelu medycznego i chroni\u0105c lekarzy oraz pacjent\u00f3w przed potencjalnym zaka\u017ceniem koronawirusem powoduj\u0105cym COVID-19. Z bada\u0144 prowadzonych w USA i Europie wynika, \u017ce ok. 78 proc. wizyt kontrolnych pacjent\u00f3w z implantami kardiologicznymi ko\u0144czy si\u0119 na rutynowym sprawdzeniu zdrowia pacjenta i stanu urz\u0105dzenia \u2013 co obecnie w spos\u00f3b bezpieczny i komfortowy mo\u017cna przeprowadzi\u0107 zdalnie.<\/p>\n\n\n\n Eksperci zaproszeni do pracy nad raportem TGR wskazali tak\u017ce, \u017ce przydatno\u015b\u0107 telemonitoringu kardiologicznego potwierdzaj\u0105 liczne badania kliniczne. Przywo\u0142uj\u0105 oni m.in. eksperyment IN-TIME, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce w okresie 12 miesi\u0119cy u pacjent\u00f3w zdalnie monitorowanych rzadziej dochodzi do pogorszenia niewydolno\u015bci serca. Ryzyko zgonu mo\u017ce si\u0119 zmniejszy\u0107 nawet o 50 proc. (badanie ALTITUDE), a kosztowna hospitalizacja chorych zmniejsza si\u0119 o 72 proc. (badanie ECOST).<\/p>\n\n\n\n Pozytywnie wypad\u0142y tak\u017ce cytowane przez prof. Grabowskiego polskie badania RESULT przeprowadzone w \u015al\u0105skim Centrum Chor\u00f3b Serca w Zabrzu. Wynika z nich, \u017ce pacjenci z monitorowanym zdalnie kardiowerterem-defibrylatorem lub stymulatorem resynchronizuj\u0105cym s\u0105 mniej nara\u017ceni na zgon i rzadziej wymagaj\u0105 pobytu w szpitalu. Redukcja koszt\u00f3w leczenia dla NFZ si\u0119ga\u0142a za\u015b nawet 30 proc. \u2013 w zale\u017cno\u015bci od zastosowanego urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n Korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce ze stosowania takich technologii dostrzegli r\u00f3wnie\u017c decydenci. W 2018 roku Minister Zdrowia skierowa\u0142 zlecenie do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji obejmuj\u0105ce kwalifikacj\u0119 telemonitoringu wszczepialnych urz\u0105dze\u0144 typu ICD\/CRT-D jako \u015bwiadczenia gwarantowanego finansowanego ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Prezes AOTMIT uzna\u0142, \u017ce jest to zasadne.<\/p>\n\n\n\n Raport TGR przypomina, \u017ce mimo wydania pozytywnej rekomendacji AOTMIT, telemonitoring ICD-CRT nie zosta\u0142 nadal w\u0142\u0105czony do koszyka \u015bwiadcze\u0144 gwarantowanych, mimo \u017ce istniej\u0105 dane potwierdzaj\u0105ce zmniejszenie \u015bmiertelno\u015bci, spadek liczby hospitalizacji i popraw\u0119 jako\u015bci \u017cycia pacjent\u00f3w. Autorzy podkre\u015blaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozwi\u0105zania telemedyczne znakomicie sprawdzi\u0142y si\u0119 podczas pandemii (jako przyk\u0142ad takiego pomys\u0142u podaj\u0105 program DOM), dlatego w\u0142\u0105czenie zdalnego monitorowania pacjent\u00f3w kardiologicznych w grupach wysokiego ryzyka powinno nast\u0105pi\u0107 jak najszybciej. W drugim etapie sugeruj\u0105 poszerzanie grupy odbiorc\u00f3w uprawnionych do korzystania z takich rozwi\u0105za\u0144. Obecnie trwaj\u0105 prace nad doprecyzowaniem niekt\u00f3rych zagadnie\u0144 zwi\u0105zanych z w\u0142\u0105czeniem teleopieki kardiologicznej do koszyka \u015bwiadcze\u0144 gwarantowanych. Niezb\u0119dne do tego jest r\u00f3wnie\u017c przyj\u0119cie odpowiednich procedur finansowania przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia.<\/p>\n\n\n\n \u2013 Liczymy, i\u017c nasz raport b\u0119dzie stanowi\u0107 cenny g\u0142os zar\u00f3wno dla Ministerstwa Zdrowia, jak i Narodowego Funduszu Zdrowia, oraz jeste\u015bmy otwarci na dyskusj\u0119 z ich przedstawicielami, aby mo\u017cliwie wspom\u00f3c nasz\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem organy publiczne \u2013 podkre\u015bla Jan Pachocki. \u2013 Jeste\u015bmy przekonani, \u017ce dzi\u0119ki dialogowi i wsp\u00f3lnej pracy mo\u017cemy poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 opieki zdrowotnej w Polsce oraz usprawnimy system o nowoczesne technologie, a to r\u00f3wnie\u017c wpisuje si\u0119 w obecne trendy w Europie.<\/p>\n\n\n\n Raport porusza kwesti\u0119 wyceny takich \u015bwiadcze\u0144. Zdaniem ekspert\u00f3w procedura powinna by\u0107 tak wyceniona, aby pokrywa\u0107 koszt zakupu transmitera lub dost\u0119pu do aplikacji umo\u017cliwiaj\u0105cej transmisj\u0119. \u201eZasadnym jest zastosowanie wynagrodzenia rycza\u0142towego wyp\u0142acanego w miesi\u0119cznych okresach rozliczeniowych. Wprowadzenie wynagrodzenia rycza\u0142towego dla podmiot\u00f3w leczniczych \u015bwiadcz\u0105cych Telemonitoring ICD\/CRT-D zapewni kontrol\u0119 koszt\u00f3w ponoszonych przez p\u0142atnika\u201d \u2013 twierdz\u0105 autorzy raportu.<\/p>\n\n\n\n Zwr\u00f3cili oni r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na kwestie zwi\u0105zane z cyberbezpiecze\u0144stwem urz\u0105dze\u0144 i danych przekazywanych za po\u015brednictwem serwer\u00f3w producent\u00f3w sprz\u0119tu, a tak\u017ce ochron\u0119 danych osobowych i wra\u017cliwych danych medycznych. System obs\u0142uguj\u0105cy urz\u0105dzenia wszczepialne musi by\u0107 r\u00f3wnie\u017c kompatybilny z wdra\u017canymi w Polsce rozwi\u0105zaniami raportowania zdarze\u0144 medycznych.<\/p>\n\n\n\nPolski problem<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Badania potwierdzaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci technologii<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Opieka za rycza\u0142t<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n\n\n\n